Laten we eens naar enkele voorbeelden kijken. De kreet van een zeemeeuw voert ons mee naar de kust, het geluid van een Merlin-motor voert ons mee naar de Slag om Engeland, en de openingsmaten van "Insomnia" die om 3 uur ’s nachts uit een paar door de zon verbleekte luidsprekers schallen, kunnen een hele generatie sneller terug naar Ibiza brengen dan een Ryanair-vlucht met rugwind.

Tegenwoordig is dansmuziek overal. Je hoort het in sportscholen, supermarkten en het wordt zelfs tijdens voetbalwedstrijden gedraaid. In reclames van verzekeringsmaatschappijen klinken nu beats die ons met de voeten laten meedeinen terwijl we nadenken over onze no-claimkorting.

Maar deze klassieke beats zijn min of meer ontstaan op een rotsachtig eilandje in de Middellandse Zee waar niemand helemaal zeker leek te weten welke dag het was. Dit eiland is natuurlijk Ibiza; een plek waar slapen optioneel werd, shirts overbodig werden en gezond verstand bij de paspoortcontrole werd achtergelaten.

Het ontstaan van het concept

In de jaren zeventig en begin jaren tachtig was Ibiza nog niet de lasergestuurde entertainmentraket die het vandaag de dag is. Het was een merkwaardige mix van hippies, kunstenaars, zwervers en rijke Europeanen die hadden ontdekt dat het leven aanzienlijk aangenamer was als je het in de buitenlucht doorbracht met een cocktail in de hand. Toen gebeurde er iets opmerkelijks.

Muziek brak uit haar kooien.

Elders in Europa functioneerden nachtclubs vaak als militaire installaties. DJ’s draaiden een specifiek genre. Regels werden nageleefd. Er was orde, structuur en voorspelbaarheid.

Ibiza keek naar dit concept en reageerde met een schouderophalen. In legendarische clubs als Amnesia, Pacha Ibiza en later Space Ibiza begonnen dj’s dingen te mixen die niet bij elkaar hoorden. Een beetje disco, een vleugje soul en wat Europese elektronische muziek.

Misschien paste zelfs een vleugje rock er wel bij. Het resultaat werd bekend als de Balearic-sound. Het kenmerkende eraan was simpel: niemand kon het goed definiëren.

Tot grote ontzetting van muziekjournalisten, die hun brood verdienen met het plakken van etiketten op dingen. Maar clubbers waren er dol op. De Balearic-filosofie draaide niet om genres, maar om gevoelens. Als een plaat werkte terwijl de zon opkwam boven de Middellandse Zee en honderden ietwat verbijsterde toeristen in verschillende stadia van zonnebrand heen en weer wiegden, dan hoorde die thuis op Ibiza. Uit deze heerlijk chaotische muzikale smeltkroes ontstonden de fundamenten van de moderne clubcultuur.

De echte explosie vond plaats aan het eind van de jaren tachtig. Britse vakantiegangers kwamen aan, beleefden de clubs van Ibiza en keerden naar huis terug met verhalen die klonken als verslagen van een pas ontdekte beschaving.

Bronvermelding: Pexels; Auteur: Fidan Mammadli;

Al snel verschenen er overal in Groot-Brittannië warehousefeesten.

Acid House explodeerde en de tweede ‘summer of love’ brak aan. Plotseling was dansmuziek niet langer iets vreemds dat zich op het Europese vasteland afspeelde. Het werd een culturele kracht.

Soundtrack van de revolutie

De soundtrack van deze revolutie kwam van een opmerkelijke groep artiesten. Neem bijvoorbeeld Faithless.

"Insomnia" blijft een van de beste clubnummers ooit gemaakt. Het is in wezen een nummer over slapeloosheid, wat goed uitkwam omdat er op Ibiza toch niemand sliep. Dan was er nog Underworld met „Born Slippy“. Dit was een nummer dat op de een of andere manier tegelijkertijd zowel euforisch als enigszins verontrustend klonk. Het werd het onofficiële volkslied van een hele generatie clubbers die zich niet meer precies konden herinneren waar ze hun gehuurde scooters hadden geparkeerd.

Ondertussen creëerde Robert Miles ‘Children’, een door piano gedreven meesterwerk dat aanvoelde alsof iemand op de een of andere manier een mediterrane zonsopgang in een fles had gevangen. Het blijft een van de mooiste stukken elektronische muziek die ooit zijn geproduceerd.

En toen kwamen de clubgiganten. Paul Oakenfold, Carl Cox, Pete Tong, Sasha en John Digweed. Dit waren niet zomaar dj’s. Ze werden muzikale architecten.

Vóór Ibiza werd een dj grotendeels gezien als degene die op bruiloften op ‘play’ drukte. Na Ibiza werden dj’s de echte sterren.

Tegenwoordig zijn ze headliners op festivals, reizen ze met een privéjet en verdienen ze bedragen die voorheen alleen werden geassocieerd met voetballers uit de Premier League en kleine Europese koninkrijken. Deze transformatie begon op het eiland. De invloed verspreidde zich wereldwijd. Trance kwam op, Progressive House kwam op, en Tech House volgde, samen met Deep House. Uiteindelijk waren er zoveel subgenres dat dance-muziek begon te lijken op een ingewikkelde stamboom. Elk jaar leek er weer een nieuwe tak bij te komen, zoals minimal techno, progressive melodic, organic deep en atmospheric house. Ik knikte gewoon en deed alsof ik het verschil begreep. Eerlijk gezegd heb ik nog steeds geen idee.

Maar ondanks alle technologische vooruitgang, ondanks streamingdiensten en sociale media en genoeg ledschermen om een middelgroot land te verlichten, blijft de essentie opmerkelijk onveranderd. Mensen reizen nog steeds naar Ibiza op zoek naar precies hetzelfde als veertig jaar geleden. Een moment, een zonsondergang geserveerd met een perfect nummer dat precies op het juiste moment wordt gedraaid. Want dat is wat de grote Ibiza-anthems altijd hebben geboden.

Bron: Pexels; Auteur: Sebastian Coman Travel;

Het is niet alleen muziek, het is een gevoel van plaats. Luister naar „Cafe Del Mar“ van Energy 52, en je ruikt bijna de zeelucht. Hoor „For An Angel“ van Paul van Dyk en je staat meteen ergens op een terras te kijken hoe de Balearische dageraad aanbreekt. Zet ‘Sandstorm’ van Darude op, en iedereen boven de dertig krijgt plotseling de drang om naar de hemel te wijzen.

Hoofdstad van de dansmuziek

Het opmerkelijke is dat Ibiza nooit echt van plan was om de hoofdstad van de dansmuziek te worden.

Het is vanzelf zo gegroeid.

Niemand heeft opdracht gegeven voor een strategisch ontwikkelingsplan.

Er was geen overheidsrapport. Mensen kwamen gewoon bij elkaar, de muziek ontwikkelde zich, ideeën verspreidden zich en een klein, zonovergoten eiland veranderde onbedoeld de wereldcultuur.

Tegenwoordig domineert dansmuziek hitlijsten, festivals en radiostations over de hele wereld. Het DNA van Ibiza is terug te vinden in nummers die in Londen, Berlijn, Miami, Tokio en Sydney worden geproduceerd.

Elk modern festival heeft iets te danken aan die vroege Balearische pioniers. Elke superster-dj volgt een pad dat voor het eerst op het eiland werd gebaand. Elke keer dat een menigte in koor de handen in de lucht steekt terwijl een euforisch anthem zijn hoogtepunt bereikt, neemt ze deel aan een traditie die begon onder de sterren van de Middellandse Zee.

Ibiza was niet altijd alleen maar een plek waar mensen naartoe gingen omdat ze zin hadden in een goedkope vakantie en wat zon. Geschiedenisboeken richten zich meestal op koningen, politici en militaire leiders. Maar soms beginnen culturele revoluties ergens anders. Op het eiland Ibiza vond de cultuur zijn oorsprong op een dansvloer om vier uur ’s ochtends, met iemand die een zonnebril droeg, simpelweg omdat het er cool uitzag.

Dat is Ibiza ten voeten uit!