De documenten, die op de website van de DGS zijn gepubliceerd, zijn bedoeld voor maatschappelijke dienstverleners, het Nationaal Netwerk voor Geïntegreerde Continue Zorg (RNCCI), straathulpteams, gezondheidswerkers, maatschappelijke partners die met daklozen werken, en de voedingssector; ze bevatten preventiemaatregelen die zijn afgestemd op verschillende contexten.

In de gids die gericht is aan aanbieders van sociale diensten en het RNCCI, merkt de DGS op dat ouderen, mensen met een handicap en mensen met chronische aandoeningen tot de groepen behoren die het meest kwetsbaar zijn voor de gevolgen van extreme hitte.

Belangrijke aanbevelingen zijn onder meer het verhogen van de vochtinname – dagelijks minstens 1,5 liter water drinken, ook als men geen dorst heeft –, het verblijven in koele of geklimatiseerde ruimtes, het beperken van blootstelling aan hitte tussen 11.00 en 17.00 uur, en het letten op symptomen zoals duizeligheid, zwakte, hoofdpijn, desoriëntatie of krampen.

Daklozen

Een andere gids richt zich op de bescherming van daklozen. De DGS waarschuwt dat dit een van de groepen is die het meest kwetsbaar zijn voor hittegolven, aangezien directe blootstelling aan hoge temperaturen vaak gepaard gaat met chronische ziekten, lichamelijke kwetsbaarheid, voedselonzekerheid, sociale uitsluiting, een lage gezondheidsgeletterdheid, psychische problemen en belemmeringen bij de toegang tot gezondheidszorg.

Om de risico’s te beperken, beveelt de DGS aan om op de warmste dagen vaker op straat langs te gaan; water, orale rehydratatiezouten, luchtige kleding en hoeden uit te delen; schaduwrijke en verkoelende plekken aan te wijzen; en te zorgen voor snelle doorverwijzing naar gezondheidsdiensten als er tekenen van hitte-uitputting of een vermoedelijke hitteberoerte optreden.

Het document pleit ook voor een gecoördineerde aanpak waarbij outreach-teams, gezondheidswerkers, lokale overheden, instanties voor civiele bescherming, sociale zekerheidsdiensten en maatschappelijke organisaties worden betrokken.

Voedingsaanbevelingen

De derde gids bevat voedingsaanbevelingen voor periodes met hoge temperaturen, zoals het drinken van water gedurende de hele dag – zelfs als men geen dorst heeft –, het eten van waterrijke voedingsmiddelen zoals fruit en groenten, en het nuttigen van lichte maaltijden, waaronder koude soepen.

Daarentegen wordt het nuttigen van alcoholische, suikerrijke of energiedrankjes afgeraden, aangezien deze kunnen bijdragen aan uitdroging.

Het document waarschuwt ook voor de noodzaak van extra zorg bij het bewaren van voedsel, waarbij wordt opgemerkt dat hoge temperaturen de groei van micro-organismen bevorderen en het risico op voedselvergiftiging vergroten.

Aanbevelingen zijn onder meer het vervoeren van gekoeld voedsel in koeltassen, het bewaren van bederfelijke producten bij een temperatuur onder de 5 °C, het binnen twee tot drie dagen opeten van restjes en het vermijden van het achterlaten van voedsel of water in voertuigen die aan de zon worden blootgesteld.

In een interview met de krant Público en Rádio Renascença verklaarde de directeur-generaal van Volksgezondheid, Rita Sá Machado, verklaarde dat de laatste twee hittegolven hebben geleid tot 123 extra sterfgevallen – een cijfer dat lager ligt dan de voorspellingen van het Nationaal Instituut voor Gezondheid Doutor Ricardo Jorge (INSA) – hoewel ze opmerkte dat het nodig is om af te wachten om de impact van de meest recente hittegolf te kunnen vaststellen.

Ze legde uit dat er sinds 10 juni twee hittegolven zijn geweest; de prognoses van het INSA hadden voor de eerste ongeveer 60 extra sterfgevallen voorspeld – een cijfer dat werd bevestigd – met een piek op 16 juni.

Wat de tweede hittegolf betreft, merkte zij op dat voorlopige gegevens per 6 juli wijzen op 63 extra sterfgevallen. „Het is echter belangrijk om te verduidelijken dat de gevolgen van hittegolven niet van korte duur zijn; daarom moeten we nog ongeveer 15 dagen wachten om monitoringgegevens te verkrijgen en, in zekere zin, een beter inzicht te krijgen in dit fenomeen”, benadrukte hij.