Na een aantal jaren waarin ik kattenliefhebbende vrienden in Portugal heb bezocht, kan ik bevestigen dat dit absoluut klopt. Ik ben ook tot de conclusie gekomen dat Portugese katten deze verhouding tussen „personeel“ en „eigenaren“ tot een ware kunstvorm hebben verheven.

Toen ik voor het eerst bij vrienden in hun villa aan de Algarve verbleef, stelde ik me luie middagen voor in de warme zon, koffie op het terras, het geluid van kerkklokken in de verte en misschien af en toe een tevreden kat die op een warme muur lag te dommelen. Wat ik niet had verwacht, was dat mijn oude vrienden onbetaalde butlers zouden worden van een aantal harige dictators. Zie je, Portugese katten lijken, in tegenstelling tot hun Britse tegenhangers, een etiquetteopleiding te hebben gevolgd. Ze miauwen niet zomaar, ze houden toespraken. Ze vragen niet of ze naar binnen mogen, ze doen formele verzoeken die juridisch bindend klinken.

Bekijk de volledige video 👇👇👇


Vaste bezoekers

Een van hun vaste bezoekers was technisch gezien niet ‘hun’ kat. Dat is het bijzondere aan Portugal: maar weinig mensen lijken daadwerkelijk ‘eigenaar’ te zijn van een kat. Katten gaan gewoon van het ene huishouden naar het andere, net als die ietwat vervelende buren, je weet wel, die langskomen om een kopje suiker te ‘lenen’. Maar in tegenstelling tot die vervelende buren mogen de katten vrij door het huis lopen. Het ene moment slapen ze op het terrasmeubilair, het volgende moment genieten ze van hun lunch bij de buren, waarna ze even de straat oversteken voor het avondeten, om vervolgens speciaal terug te komen om kritiek te leveren op je keuze van interieurtextiel. Ik weet zeker dat als katten paspoorten hadden, deze Portugese katten meer inreisstempels zouden hebben dan de meeste Ryanair-frequent flyers.

Dan is het etenstijd. Katten beschikken over een verbazingwekkend vermogen om elke bewoner in de straat ervan te overtuigen dat ze op sterven liggen van de honger.

Je maakt liefdevol een duur gourmetzakje open met duurzaam gevangen zalm „in een delicate gelei“. Lekker (NIET). De kat snuift er ongeveer een halve seconde aan voordat hij je aankijkt alsof je hem net koude pap hebt aangeboden.

In plaats van beleefd je gourmetzakje van Intermarché op te eten, slentert de kieskeurige eter gewoon naar de buren, waar Senhora Maria Silva regelmatig restjes sardinhas uitdeelt.

Bron: Pexels; Auteur: Tim Raack ;

Leven in de buitenlucht

Natuurlijk. De buitenlevensstijl van Portugal maakt het hele gedoe rond het leven met katten nog vermakelijker. Katten zijn overal. Ze inspecteren caféterrassen als gezondheidsinspecteurs, houden toezicht op vissers, patrouilleren op jachthavensteigers met alle autoriteit van marineadmiraals, en vinden op de een of andere manier altijd de warmste motorkap van een geparkeerde auto binnen dertig seconden nadat de motor is uitgezet.

De zomer brengt nieuwe uitdagingen met zich mee. Je laat de terrasdeuren openstaan om het zachte avondbriesje binnen te laten. Helaas interpreteert elke kat binnen een straal van drie kilometer dit als een open uitnodiging om je eigendom te inspecteren. Een kat, die je waarschijnlijk nog nooit eerder hebt gezien, slentert nonchalant door de woonkamer alsof het zijn godgegeven recht is.

De winter is hier ook niet veel anders. De Portugese winter lijkt voor Britten misschien ronduit tropisch, maar vertel dat maar eens aan een van de lokale katten. De temperatuur daalt tot 15 °C en plotseling gedraagt de kattenpopulatie zich alsof de beschaving is ingestort. Ze bezetten elke deken in huis.

Bronvermelding: TPN; Auteur: Filip Strüven;

De dominantie van de katten

De technologie heeft de dominantie van de katten alleen maar versterkt. Moderne katten begrijpen televisie echt. Ze weten precies wanneer je iets probeert te kijken. Ze gaan precies tussen je ogen en het scherm zitten. Mocht je het wagen om ze weg te duwen, dan trekken ze een gezicht dat normaal gesproken is voorbehouden aan de meest gruwelijke vorm van verraad. Ze kijken je echt boos aan. Ik maak geen grapje.

Laptopgebruikers zijn niet beter af.

Katten worden onweerstaanbaar aangetrokken door toetsenborden, vooral tijdens deadlines. Op de een of andere manier weten ze precies het moment waarop je drie foutloze alinea’s hebt geschreven, waarna ze over de toetsen marcheren en je meesterwerk veranderen in iets dat lijkt op oude Egyptische hiërogliefen.

Bronvermelding: TPN; Auteur: Bruno G. Santos;

Ook de lokale fauna zorgt voor eindeloos vermaak. Gekko’s rennen over muren, hagedissen schieten door tuinen, maar katten observeren dit alles met militaire concentratie voordat ze spectaculaire hinderlagen opzetten die misschien maar één keer per zevenentwintig pogingen slagen. Hun zelfvertrouwen blijft echter volledig ongeschonden. Een mislukte sprong vanaf de tuinmuur is geen gênante misrekening, het is gewoon onderdeel van een langere tactische operatie. Als ze wel slagen, betalen ze heel vrijwillig hun muizenbelasting door een van hun ongelukkige slachtoffers op de vloer van de woonkamer neer te leggen. Mensen vragen vaak of katten goede metgezellen zijn. Absoluut.

Ze vragen opmerkelijk weinig. Eten, vers water, een comfortabele stoel (bij voorkeur die van jou) en exclusieve rechten op je bed. Ze eisen voorrang bij elke zonnestraal, het recht om elk telefoongesprek te onderbreken, terwijl ze onbeperkte emotionele steun teruggeven. Ze willen gewoon volledige controle over je dagelijkse routine. Nauwelijks een onredelijke prijs voor al het „vermaak“ en comfort dat ze ongetwijfeld bieden?

Maar ondanks al het bekraste meubilair, de op mysterieuze wijze verdwijnende sokken, de kapotte bloempotten (om 4 uur ’s ochtends) en de wekroepjes waarin onmiddellijk ontbijt wordt geëist – want blijkbaar wacht de zonsopgang op niemand – zou het leven zonder hen vreemd leeg aanvoelen. Zie je, katten bezitten een buitengewone gave om een huis bewoond te laten aanvoelen. Ze kruipen na een zware dag lekker tegen je aan, ze begroeten je na een afwezigheid met zorgvuldig verborgen enthousiasme, en ze herinneren ons eraan dat eenvoudige geneugten zoals warme zonnestralen, middagdutjes en gewoon toekijken hoe de wereld aan je voorbijgaat, misschien wel tot de grootste geneugten van het leven behoren.

Ideale symbiose

Misschien is dat wel de reden waarom Portugal zo perfect bij katten past? Het is een plek die uitstekend aansluit bij de katachtige mentaliteit. Katten leven immers al duizenden jaren volgens hun eigen unieke filosofieën. Ik denk dat katten gewoon te onafhankelijk zijn om ‘eigendom’ te zijn en, voor zover ik kan nagaan, zijn er maar heel weinig formele regelingen voor ‘katteneigendom’ op de meeste plekken die ik in Portugal heb bezocht. Voor mij lijkt dit een ideale symbiose.

De katten hier laten gewoon zien hoe het leven geleefd hoort te worden. Ze hebben daar een behoorlijk overtuigend argument voor, nietwaar?