Ostrzeżenie to zawarte jest w raporcie Funduszu Narodów Zjednoczonych na rzecz Dzieci (UNICEF) oraz Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), z którego wynika, że w ciągu ostatniego roku łącznie 13,5 mln dzieci nie otrzymało żadnej dawki szczepionki, co naraża je na choroby, którym można zapobiegać poprzez szczepienia, podczas gdy kolejne 6,2 mln uzyskało jedynie częściową ochronę.

Spadek liczby

Mimo że liczby te oznaczają o 745 000 mniej dzieci bez żadnej dawki szczepionki niż w 2024 r., obie organizacje ostrzegają, że dane z 2025 r. wskazują, iż cel zmniejszenia liczby „dzieci bez żadnej dawki” do 2030 r. jest nadal odległy.

Agenda szczepień na rok 2030 ma na celu zmniejszenie o połowę liczby „dzieci bez żadnej dawki” na całym świecie – z szacowanych 12,8 mln w 2019 r. do 6,4 mln w ciągu czterech lat.

Dokument ostrzega, że w połowie dekady – w 2025 r. – liczba 13,5 mln dzieci, które nie otrzymały żadnej dawki szczepionki, była o 700 000 większa niż w 2019 r. i o 3,9 mln wyższa od średniej pośredniej wynoszącej 9,6 mln, prognozowanej na ten rok.

Na całym świecie dziewięć krajów – Nigeria, Jemen, Demokratyczna Republika Konga, Indie, Indonezja, Etiopia, Afganistan, Pakistan i Angola – stanowiło ponad połowę (52,4%) wszystkich dzieci, które w minionym roku nie otrzymały żadnej dawki szczepionki.

Zgodnie z raportem szczepienia przeciwko odrze przynajmniej jedną dawką próbują powrócić do poziomu z 2019 r., ponieważ liczba dzieci nieszczepionych przeciwko tej chorobie jest o 1,8 mln większa niż siedem lat temu, z drugiej jednak strony wskaźnik objęcia ostatnią dawką szczepionki przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) wśród dziewcząt wzrósł w ciągu ostatniego roku z 28% do 31%.

Programy szczepień

Programy szczepień w 2025 r. wykazały niewielką poprawę w zakresie zasięgu szczepień przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi (DTP) w porównaniu z rokiem 2024, ale nadal pozostają poniżej poziomu z 2019 r.

Podczas konferencji prasowej dyrektor departamentu ds. szczepień i szczepionek WHO przyznał, że postępy w zakresie szczepień w latach 2024–2025 są skromne, ale podkreślił, że w ciągu ostatnich 25 lat, zwłaszcza po zainwestowaniu środków przez Globalny Sojusz na rzecz Szczepionek (Gavi), „były one ogromne”.

„Jednym z największych osiągnięć jest to, że dzieci są obecnie chronione przed większą liczbą chorób niż kiedykolwiek wcześniej” – podkreśliła Kate O’Brien, dla której było to możliwe, ponieważ „opracowano i dopuszczono do obrotu bezpieczne i skuteczne szczepionki przeciwko chorobom, których wcześniej nie dało się zapobiegać, a obecnie są one podawane”.

W połowie dekady raport UNICEF-u i WHO zawiera wstępną ocenę postępów krajów, które przyjęły cel zmniejszenia o 50% liczby dzieci, które nie otrzymały żadnej dawki szczepionki do 2030 r., podkreślając, że 90 krajów utrzymało wysoki i stabilny poziom wyszczepienia powyżej 95%.

Dziewięć innych krajów odnotowało pewien postęp, ale nie osiągnęło tego celu, a w 74 krajach w 2025 r. odnotowano większą liczbę dzieci, które nie otrzymały żadnej dawki szczepionki, niż w 2019 r.