Met maatregelen zoals satellietbewaking, onderwatersensoren en nieuwe verwijderingsmethoden wordt in het „Nationaal actieprogramma voor de bestrijding van de invasieve macroalge Rugulopteryx okamurae 2026-2030” een strategie uitgevoerd die vorig jaar is goedgekeurd.

Het Ministerie van Milieu en Energie (MAEN) maakte dit bekend in een verklaring waarin minister Maria da Graça Carvalho zei dat „het niet realistisch is om de uitroeiing van de algen te beloven”.

Het ministerie stelt ook dat uitroeiing, gezien de kenmerken van de soort en de omvang van de verspreiding, praktisch onmogelijk is.

Daarom is het actieprogramma gericht op monitoring, beheersing en mitigatie, waarbij snel wordt gereageerd om nieuwe invasiegebieden in te dammen en de gevolgen te beperken op plaatsen waar de algen zich al hebben gevestigd.

Om de paraatheid bij de aanpak van de algen te versterken, voorziet het programma bijvoorbeeld in het opzetten van een nationale georefereerde database (WebGIS), het installeren van bewakingsposten op strategische punten, het inzetten van camera’s op afstand in kritieke zones en het gebruik van satellietbeelden en onbemande luchtvaartuigen.

In de strijd tegen de algen zullen de oplossingen ter plaatse worden aangepast aan de locatie en variëren deze van handmatige en mechanische verwijdering tot extractie in de waterkolom en de installatie van insluitings- of afbuigbarrières.

Volgens de regering omvat het programma ook procedures voor het waterdicht vervoer en de tijdelijke opslag op het land van de verzamelde biomassa.

Daarnaast voorziet het in de ontwikkeling en het testen van duurzame verwijderingsmethoden, de beoordeling van de ecologische en economische gevolgen van de soort, proeven met ecologisch herstel van ecosystemen na verwijdering en onderzoek naar de mogelijkheden voor de valorisatie van de verzamelde biomassa.

Naast opleidings- en bewustmakingsacties gericht op de betrokken gemeenschappen (van visserij tot toerisme of zwemgebieden), omvat het plan het opzetten van een communicatiekanaal met Spanje en andere landen waar de invasieve algen voorkomen.

Het doel is volgens de minister „om over te stappen van incidentele interventies naar een nationale aanpak, gebaseerd op wetenschap, preventie, vroegtijdige opsporing en reactievermogen“.

Volgens het ministerie zijn de mogelijke verspreidingsroutes van de algen ballastwater, aangroei op scheepsrompen, vistuig, aquacultuur en natuurlijke verspreiding.

"Rugulopteryx okamurae" is een bruine alg die van oorsprong uit de Noordelijke Stille Oceaan komt en is opgenomen in de lijst van invasieve exotische soorten die in de Europese Unie aanleiding tot bezorgdheid geven.

Op het Portugese vasteland dateren de eerste waarnemingen in de Algarve uit 2021, maar de alg heeft zich inmiddels al langs de kust van de Alentejo verspreid. Sinds 2024 komt hij ook voor in de omgeving van Cascais. Op de Azoren, waar de alg in 2019 voor het eerst werd geïdentificeerd, is hij al op acht van de negen eilanden aanwezig. De gevolgen voor mariene ecosystemen en economische activiteiten omvatten onder meer lagere vangsten, schade aan vistuig, een afname van de aantrekkelijkheid van stranden en extra kosten voor gemeenten om de opgehoopte biomassa te verwijderen.

"We willen mariene ecosystemen beschermen en tegelijkertijd de gevolgen voor vissers, gemeenten, het toerisme en de bevolking beperken", aldus de minister.