Znajdowaliśmy się w Europie; mieliśmy dostęp do Atlantyku, stosunkowo niskie koszty, stabilność oraz bliskość głównych rynków europejskich. To połączenie czynników pomogło przyciągnąć przemysł, turystykę, sektor usług oraz inwestycje zagraniczne. Nadal ma to znaczenie, ale zaczyna już nie wystarczać, by wyjaśnić niektóre z inwestycji napływających do kraju.

Kiedy w Portugalii natrafiamy na projekty związane z chmurą obliczeniową, centrami danych, technologią kosmiczną, komponentami lotniczymi, sztuczną inteligencją, inżynierią, energią odnawialną lub zaawansowanym przemysłem, nie mamy już do czynienia wyłącznie z firmami, które wybrały dogodną lokalizację. Mamy do czynienia z działaniami wymagającymi inżynierów, programistów, naukowców, wyspecjalizowanych techników, uczelni oraz przedsiębiorstw zdolnych do integracji coraz bardziej złożonych międzynarodowych łańcuchów wartości.

To istotna zmiana w sposobie, w jaki powinniśmy postrzegać konkurencyjność Portugalii. Kraj może zaoferować grunty, zachęty i dobrą infrastrukturę, ale trudno mu zbudować gospodarkę o wysokiej wartości dodanej, jeśli nie dysponuje wiedzą. W gospodarce wschodzącej wysokiej jakości uczelnia może mieć dla decyzji inwestycyjnej takie samo znaczenie jak autostrada, a dostępność inżynierów może ważyć tyle samo, co cena terenu przemysłowego.

Portugalia zaczyna dysponować niektórymi elementami niezbędnymi do konkurowania w ten sposób. Mamy uznane uczelnie i ośrodki badawcze, inżynierów i specjalistów z dziedziny technologii zaangażowanych w międzynarodowe projekty oraz portugalskie firmy, które już eksportują oprogramowanie, technologie przemysłowe, usługi inżynieryjne i wiedzę. Mamy również pokolenie przedsiębiorców, którzy od samego początku patrzą na rynek globalny. Wyzwaniem jest przekształcenie tych przypadków w strukturalną cechę gospodarki, zamiast traktowania ich nadal jako wyjątków.

Oznacza to zbliżenie uczelni i przedsiębiorstw, przekształcanie badań w produkty nadające się do wprowadzenia na rynek, ułatwianie rozwoju firm technologicznych oraz tworzenie warunków, w których utalentowani specjaliści znajdą w Portugalii projekty na tyle interesujące i dobrze płatne, by mogli tu budować swoją karierę. Oznacza to również zrozumienie, że przyciągnięcie międzynarodowej korporacji to dopiero początek. Prawdziwa korzyść pojawia się wtedy, gdy firma ta kupuje od portugalskich dostawców, współpracuje z krajowymi uczelniami, szkoli specjalistów, rozwija badania i pomaga w tworzeniu nowych przedsiębiorstw w swoim otoczeniu.

Przez długi czas zastanawialiśmy się, jak sprawić, by Portugalia była tańsza lub bardziej atrakcyjna dla osób poszukujących lokalizacji. Być może to pytanie ulega zmianie. W świecie, w którym technologia, energia, bezpieczeństwo i talenty mają coraz większy wpływ na decyzje inwestycyjne, Portugalia ma szansę konkurować o coś znacznie cenniejszego.

Nie musimy przestać wykorzystywać naszej lokalizacji. Musimy do niej dodać wiedzę.

Ponieważ lokalizacja może przyciągnąć inwestycję do Portugalii. To właśnie wiedza może sprawić, że ta inwestycja zmieni oblicze Portugalii.