Een goudvis is een beetje een ideaal huisdier voor beginners – je hoeft ze niet uit te laten, ze eten niet veel en hebben geen speciaal dieet nodig, en de aquaria hoeven niet verwarmd te worden. Het zijn directe afstammelingen van wilde karpers (Cyprinidae), en je zou denken dat het een eenvoudig, makkelijk huisdier is. Gewoon wat water erbij en af en toe een snufje visvoer.

Maar als je je er wat meer in verdiept, zijn er een aantal verrassende feiten die je misschien even doen aarzelen voordat je die onschuldig ogende vis in huis haalt. Wist je dat ze eerst werden gekweekt voor consumptie voordat ze gewilde siervissen werden? (‘Goudvis en frietjes graag. Niet te veel zout, alstublieft’), en dat ze voor het eerst in China werden gedomesticeerd tijdens de Jin-dynastie (265–420 n.Chr.) uit saaie, grijsgroene Pruisische karpers.

Zijn ze echt zo saai?

Ik heb ooit een goudvis gehad, en ik zou zeggen dat ze niet veel doen; destijds wist ik niet of je ze trucjes kon leren. De mijne zwom gewoon wat rond en at. En poepte. Maar ik vind dat goudvissen niet per definitie saai zijn. Ze zouden erg intelligent zijn, de gezichten van hun baasjes kunnen herkennen en een geheugen hebben dat maandenlang meegaat. Ze lijken alleen saai als ze in een kleine, lege kom of aquarium worden gehouden waar ze geen mentale prikkels of medebewoners hebben. En ja, je kunt ze trucjes leren met behulp van positieve bekrachtiging (door een visueel signaal te koppelen aan een voedselbeloning); je kunt ze trainen om door hoepels te zwemmen, een doel te volgen, minivoetbal te spelen en ze zelfs de limbo te laten doen! (Ik vraag me af hoe lang dat geduurd heeft).

De alledaagse goudvis wordt eigenlijk ‘gewone goudvis’ genoemd en lijkt op een andere soort, hun neefje de ‘Comet-goudvis’. Beide hebben vergelijkbare behoeften en verschillen slechts in die zin dat ‘Comets’ slanker zijn en iets kleiner van bouw, met spectaculair golvende, gevorkte vinnen. ‘Comets’ hebben een stevig lichaam en korte, afgeronde vinnen. Beide soorten worden meer dan 30 cm lang en hebben precies dezelfde verzorgingsbehoeften in koud water.

Aandoeningen en ziekten

Eigenlijk houden de meeste aandoeningen bij goudvissen verband met een slechte waterkwaliteit.

Je zou kunnen denken dat je goudvis een trucje uithaalt door ondersteboven te zwemmen, maar dit is in feite een aandoening, namelijk een zwemblaasaandoening, veroorzaakt door constipatie of overmatige luchtinname. Omdat goudvissen gulzige eters zijn en lucht inslikken terwijl ze aan het wateroppervlak eten, zijn ze erg vatbaar voor gasvorming en spijsverteringsproblemen. Als een goudvis gas laat ontsnappen, zie je misschien een stroom belletjes, maar dit kan soms worden aangezien voor lucht die uit hun kieuwen of zwemblaas ontsnapt.

Bron: Pexels; Auteur: Amn Faishal ;

Ze kunnen vinrot krijgen – een bacteriële infectie die rafelige, versleten of afbrokkelende vinnen veroorzaakt, waarvoor waterverversingen en het gebruik van een breedspectrumantibioticum of een antimicrobiële visbehandeling nodig zijn. Of Ich – de witte-vlekkenziekte, een parasiet die zich manifesteert als kleine witte stipjes op het lichaam en de vinnen, en die eveneens een gespecialiseerde behandeling vereist.

Mijn goudvis werd zilverkleurig – ik was best trots dat hij niet onder mijn hoede was gestorven, maar genetische factoren waren de oorzaak – net zoals mensen grijs worden naarmate ze ouder worden, verliezen oudere goudvissen vaak op natuurlijke wijze hun oranje en gele pigmenten, waardoor ze wit of zilverkleurig worden.

Slechte waterkwaliteit

Hoge concentraties ammoniak, nitrieten of nitraten kunnen stress veroorzaken en de levendige kleuren van een vis doen vervagen. Als het kleurverlies ongelijkmatig is of de vinnen er aangetast uitzien, kan dit een symptoom zijn van ammoniakverbranding of een zich ontwikkelende infectie.

Water is het allerbelangrijkste voor goudvissen; het dient als hun leefomgeving, ademhalingssysteem en, niet te vergeten, als afvoer voor afvalstoffen. Omdat goudvissen grote hoeveelheden afval produceren, is zuiver, goed zuurstofrijk en chloorvrij water essentieel om de ophoping van giftige ammoniak en dodelijke ziekten te voorkomen, en 20-25% van hun water moet wekelijks worden ververst om nitraten te verwijderen en essentiële mineralen aan te vullen – en dat is een kunst op zich, zodat je ze tijdens het proces geen schade toebrengt.

Je kunt de bescheiden goudvis die je op de kermis hebt gewonnen dus niet zomaar in een aquarium gooien en er het beste van hopen; ze hebben net zoveel zorg en aandacht nodig als elk ander huisdier!