Od wielu lat wbija się nam do głowy, że badanie piersi jest kluczowym sposobem wczesnego wykrywania raka zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn.

Według organizacji charytatywnej Breast Cancer Now aż dwie trzecie przypadków raka piersi wykrywa się, gdy kobiety zauważają nową lub nietypową zmianę w piersi i zgłaszają się na badanie do lekarza pierwszego kontaktu.

Jednak mimo że samokontrola jest szybka i prosta, czasami mogą pojawić się błędy, które mogą prowadzić do przeoczenia objawów raka.

„Świadomość dotycząca piersi to jeden z najprostszych sposobów, w jaki ludzie mogą aktywnie dbać o swoje zdrowie” – podkreśla dr Rebecca Rohrer, lekarz rodzinny, która sama przeżyła raka piersi we wczesnym wieku.

„Jednym z największych błędnych przekonań jest to, że istnieje »właściwy« sposób badania, ale tak nie jest. Najważniejsze jest poznanie wyglądu i konsystencji własnych piersi, dzięki czemu łatwiej zauważysz nową lub nietypową zmianę”.

Z okazji październikowego Miesiąca Świadomości Raka Piersi przedstawiamy kilka błędnych przekonań dotyczących samobadania piersi…

1. Przekonanie, że istnieje specjalna technika samobadania piersi

Samobadanie piersi może być szybkie i łatwe, a ponadto może uratować życie.

„Samobadanie piersi zajmuje zaledwie kilka minut i nie ma żadnej specjalnej metody, byleby przeprowadzać je regularnie” – podkreśla Jane Murphy, starsza specjalistka ds. pielęgniarstwa klinicznego w organizacji Breast Cancer Now.

„Najważniejsze, o czym należy pamiętać, to zasada „TLC: Touch, Look, Check” (dotknij, spójrz, sprawdź). Dotknij piersi i zapoznaj się z ich normalnym wyglądem i konsystencją, zwróć uwagę na wszelkie zmiany, które są dla Ciebie nowe lub nietypowe, a wszystko, co budzi Twoje obawy, skonsultuj z lekarzem rodzinnym”.

2. Przekonanie, że istnieje odpowiedni moment na samobadanie

Chociaż w dotyku piersi mogą się zmieniać w ciągu miesiąca, nie oznacza to, że istnieje właściwy i niewłaściwy moment na badanie, ponieważ ważne jest, aby wiedzieć, co jest dla Ciebie normą, dzięki czemu będziesz w stanie stwierdzić, czy nastąpiła zmiana w Twoich piersiach, niezależnie od tego, w którym momencie miesiąca je sprawdzasz.

Rohrer, dyrektor ds. innowacji klinicznych i genomiki w Bupa UK, wyjaśnia: „U wielu kobiet tkanka piersi może naturalnie zmieniać się w ciągu miesiąca i w różnych momentach może wydawać się bardziej grudkowata lub wrażliwa. Zamiast martwić się o znalezienie idealnego momentu na badanie, bardziej pomocne może być uczynienie samobadania piersi regularnym nawykiem”.

Murphy dodaje: „Nie ma idealnego momentu na badanie. Spróbuj włączyć je do swojej codziennej rutyny, na przykład pod prysznicem lub w wannie, podczas ubierania się albo przed snem”.

3. Przekonanie, że samobadanie piersi jest ważne tylko dla kobiet

Chociaż rak piersi u mężczyzn występuje rzadko – w Wielkiej Brytanii co roku zdiagnozowuje się go u około 400 mężczyzn, w porównaniu z około 55 000 kobiet – nadal jest to możliwe, dlatego mężczyźni również powinni badać swoje klatki piersiowe.

Murphy mówi: „Samokontrola nie jest czymś, co muszą robić wyłącznie kobiety – każdy ma tkankę piersiową. Chociaż rak piersi występuje u mężczyzn znacznie rzadziej niż u kobiet, zarówno mężczyźni, jak i kobiety powinni zwracać uwagę na zmiany w piersiach lub klatce piersiowej”.

Rohrer wyjaśnia: „Mężczyźni powinni zwracać uwagę na nietypowe zmiany w okolicy klatki piersiowej, w tym guzki, obrzęki, zmiany w brodawkach sutkowych lub wydzielinę, i zasięgnąć porady lekarza, jeśli zauważą coś niepokojącego”.

4. Sprawdzanie wyłącznie pod kątem guzków

Rohrer twierdzi, że powszechnym mitem jest przekonanie, iż rak piersi zawsze objawia się guzem, i wyjaśnia: „Chociaż każdy nowy guzek należy zawsze zbadać, inne objawy mogą obejmować zmiany wielkości lub kształtu piersi, zmiany skórne, takie jak wgłębienia, oraz zmiany w brodawkach sutkowych, w tym wciąganie się brodawki (brodawka sutkowa zwraca się do wewnątrz) lub nietypowa wydzielina.

„Ponieważ rak piersi może objawiać się na różne sposoby, ważne jest, aby nie skupiać się na jednym objawie. Dbanie o piersi oznacza zwracanie uwagi na to, co jest nowe, inne lub utrzymujące się, oraz zasięgnięcie porady, jeśli coś wydaje się nie w porządku”.

Murphy dodaje, że dalsze zmiany wymagające sprawdzenia mogą obejmować marszczenie się skóry, zmianę koloru skóry oraz wysypkę lub strupki wokół brodawki sutkowej.

5. Zakładanie, że każdy guzek to zawsze rak

Organizacja Breast Cancer Now informuje, że chociaż każdy guzek w piersi powinien zostać zbadany przez lekarza pierwszego kontaktu, wiele z nich okazuje się łagodnych i może to być torbiel, gruczolakowłókniak lub inne, rzadziej występujące, ale nieszkodliwe guzki piersi.

Murphy podkreśla: „Większość zmian w piersiach, w tym guzki, nie będzie nowotworem, ale ważne jest, aby wszelkie nowe lub nietypowe zmiany zostały zbadane przez lekarza pierwszego kontaktu”.

Rohrer dodaje: „Jeśli zauważysz zmianę, która wygląda lub wydaje się niepokojąca, nie zwlekaj z zasięgnięciem porady. Większość zmian w piersi nie będzie nowotworem, ale wszelkie nowe lub nietypowe objawy powinny zostać zbadane przez pracownika służby zdrowia.

„Wczesna ocena może zapewnić spokój ducha, a w razie potrzeby pomóc w jak najszybszym rozpoczęciu leczenia”.

6. Sprawdzanie wyłącznie samej piersi

Oprócz samej piersi objawy raka piersi mogą być widoczne również w okolicy klatki piersiowej – w tym wokół obojczyka – oraz pod pachami.

„Ważne jest, aby pamiętać o sprawdzeniu całego obszaru piersi, aż po pachy i obojczyk (górną część klatki piersiowej), pod kątem wszelkich zmian” – ostrzega Murphy. „Zwracaj uwagę na zmiany w piersiach lub klatce piersiowej”.

7. Przekonanie, że jeśli w rodzinie nie ma przypadków raka piersi, nie trzeba tak często przeprowadzać samobadania

Rohrer twierdzi, że kolejnym błędnym przekonaniem jest to, że o raku piersi warto myśleć tylko wtedy, gdy występuje on w rodzinie.

„Historia rodzinna, w tym to, czy bliscy krewni chorowali na raka piersi lub są nosicielami mutacji genów BRCA, może pomóc w ustaleniu, czy dana osoba jest narażona na większe ryzyko” – mówi. „Jednak rak piersi może dotknąć każdego, dlatego świadomość i regularne badania pozostają ważne dla wszystkich”.